Świat się ociepluje, a klimatyzacja staje się ważniejsza niż kiedykolwiek. Również dla tych z nas, którzy są blisko Bieguna Północnego.
Pomagają nam być bezpiecznymi podczas fal upałów, a nawet mogą ratować życie. Ale eksperci są jasni: poleganie wyłącznie na klimatyzacji nie jest rozwiązaniem długoterminowym.
Widzimy, jakie problemy powoduje upał w tegorocznych play-offach Mistrzostw Świata.
Zamiast tego uważają, że budynki muszą być projektowane tak, aby naturalnie pozostawały chłodniejsze – aby od samego początku potrzeba klimatyzacji była ograniczona.
To przesłanie nowego przeglądu badań prowadzonego przez profesora Mata Santamourisa z UNSW Sydney, opublikowanego w Nature Reviews Clean Technology. Badanie analizuje nowe sposoby utrzymania chłodu budynków, jednocześnie drastycznie ograniczając zużycie energii elektrycznej.
Klimatyzatory należą dziś do największych pożeracz energii na świecie. Chłodzenie odpowiada za prawie 10 procent światowego zużycia energii elektrycznej.
Co sekundę sprzedaje się około dziesięciu nowych klimatyzatorów, a do 2050 roku na całym świecie spodziewanych jest blisko 5,6 miliarda jednostek do użytku mieszkalnego.
Klimatyzacja powoduje nowe problemy
Chociaż klimatyzatory chronią nas podczas ekstremalnych upałów, stwarzają też nowe wyzwania. Zużywają ogromne ilości energii elektrycznej, co może przeciążyć sieć energetyczną podczas fal upałów.
W wielu krajach energia elektryczna nadal jest produkowana z paliw kopalnych, co oznacza, że większe korzystanie z klimatyzacji również zwiększa emisję gazów cieplarnianych.
Dodatkowo klimatyzatory emitują ciepło na zewnątrz, co sprawia, że miasta są jeszcze bardziej gorące. Nazywa się to efektem „miejskiej wyspy ciepła” – wyspami cieplnymi miast.
Budynki, które same się chłodzą
Profesor Santamouris podkreśla, że klimatyzacja nadal będzie odgrywać ważną rolę, zwłaszcza podczas niebezpiecznych upałów. Jednak uważa, że budynki powinny przede wszystkim być projektowane tak, aby ciepło nie było na zewnątrz – aby systemy klimatyzacji nie musiały pracować tak intensywnie.
Jednym z najlepszych sposobów chłodzenia budynku jest tzw. chłodzenie pasywne. Oznacza to stosowanie inteligentnego projektowania i materiałów – a nie energii elektrycznej – aby obniżyć temperaturę w pomieszczeniach.
Przykłady to zacienienie wokół budynków, refleksyjne sufity i ściany, lepsza naturalna wentylacja oraz specjalne materiały odprowadzające ciepło z powrotem do atmosfery.
Nowe technologie mogą zmniejszyć zapotrzebowanie o 80 procent
Przegląd badań podkreśla także nowe technologie, które mogą uczynić chłodzenie pasywne jeszcze bardziej efektywnym: zaawansowane powłoki chłodzące, inteligentne systemy osłony słonecznej, materiały łączące różne metody chłodzenia oraz systemy wentylacji skoncentrowane na człowieku, które kierują chłodne powietrze tam, gdzie jest ono faktycznie potrzebne.
Według badaczy, połączenie tych technik i dobrego projektu budynków może zmniejszyć potrzebę klimatyzacji nawet o 80 procent w ciepłych rejonach. Oznacza to mniejsze zużycie energii, niższe koszty energii oraz mniejsze obciążenie sieci energetycznej podczas ekstremalnych warunków pogodowych.
Bezpieczniejsze społeczeństwa – nawet gdy brakuje prądu
Pasywne chłodzenie może również zwiększyć bezpieczeństwo społeczności. Podczas przerw w dostawie prądu spowodowanych burzami lub falami upałów budynki, które pozostają naturalnie chłodne, mogą lepiej chronić ludzi w środku. Jest to szczególnie ważne dla osób starszych, małych dzieci oraz osób z problemami zdrowotnymi – które są najbardziej narażone na ekstremalne upały.
Naukowcy uważają, że budynki przyszłości muszą być zaprojektowane pod cieplejszy klimat, który czeka na nas w nadchodzących latach – a nie pod klimat, jaki mieliśmy do tej pory.
Wzywają także rządy do zaostrzenia standardów budowlanych, wspierania projektowania przyjaznego klimatowi oraz zapewnienia rodzinom o niskich dochodach dostępu do przystępnych cenowo rozwiązań chłodniczych.
Rozwiązanie: Łącz – nie zastępuj
Naukowcy uważają, że najlepszym rozwiązaniem nie jest wymiana klimatyzacji, lecz połączenie wydajnych systemów chłodzenia z inteligentniejszym projektowaniem budynków.
Dzięki naturalnemu chłodzeniu budynków miasta mogą stać się zdrowsze, wygodniejsze i lepiej przygotowane na cieplejszą przyszłość – a jednocześnie znacznie zmniejszają zużycie energii.
Justin Bieber wystąpi w ramach przerwy podczas finału Mistrzostw Świata